"Sneeuw vertraagt alles, behalve de snelheid van uitglijden"

Doping

Wat is doping?

Op zaterdag 27 november is er tijdens een bijeenkomst met ouders en rijders gesproken over het onderwerp doping.

Voor velen is dit een onbekend fenomeen, ook al omdat we er eigenlijk niet mee te maken hebben. Je kan er eigenlijk pas mee te maken krijgen als je nationale of internationale wedstrijden gaat rijden.

Om toch wat meer inzicht te geven in deze materie hier een aantal publicaties met links

Voorbeelden van Doping

- Spierversterkers (anabole steroïden)
- Hormonen (EPO, Insuline)
- Anti-astma middelen ( met beta-2-agonisten, zoals salbutamol in Ventolin)
- Ontstekingsremmers (glucocorticosteroiden; bijv. in middelen tegen allergie)
- Stimulantia tegen ADHD (Ritalin, Concerta)
- Sommige drugs (bijv. cannabis, XTC, cocaïne)

Te vermijden fouten als je met dopingcontrole te maken kan krijgen.

- Medicatie niet gecontroleerd
- Geen dispensatie voor medicatie aangevraagd
- Gebruik van vervuilde voeding supplementen

De Sporter is verantwoordelijk

- de sporter wordt in geval van aangetoond gebruik van verboden middelen geschorst voor 2 jaar. Er is geen excuus van ik wist het niet.

Sinds 2003 bestaat er wereldwijd maar één dopinglijst: dé WADA-dopinglijst.
WADA (World Anti-Doping Agency). De link voor de website is : www.wada-ama.org

Definitie van doping
Op de vraag ‘Wat is nu eigenlijk doping?’ komen vaak heel verschillende antwoorden. De een heeft het over ‘stimulerende middelen’ of over ‘het gebruik van niet natuurlijke stoffen’ en een ander zegt ‘dat wat verboden is en op de dopinglijst staat’. Allemaal hebben ze een beetje gelijk.

Van simpel naar officieel
Een korte, simpele omschrijving van doping is: “Stoffen en methoden die verboden zijn door het Wereld Anti-Doping Agentschap (WADA).” Het gaat dus niet alleen maar om stoffen, maar ook zijn bepaalde methoden verboden. Maar eigenlijk is de definitie van doping nog breder.

 

 

 

 

Doping kan voorkomen in de vorm van bloed, injectievloeistof of in pillen

Officieel luidt de definitie van doping: “Een overtreding van een of meer bepalingen uit het dopingreglement.” Deze bepalingen zijn:
• Aanwezigheid van verboden stof(fen) en/of verboden methode(n);
• (Poging tot) het gebruik van verboden stof(fen) en/of verboden methode(n);
• (Poging tot) gebrekkige medewerking;
• Gebrekkige informatieverstrekking;
• (Poging tot) manipuleren;
• (Poging tot) bezit;
• (Poging tot) handel;
• (Poging tot) toediening;
• Voor minder valide sporters geldt het verbod op ‘boosting’.
Deze definitie is opgesteld door WADA, het Wereld Anti-Doping Agentschap. Deze internationale anti-doping organisatie stelt jaarlijks de dopinglijst (= lijst met verboden stoffen en methoden) op die op 1 januari van kracht wordt. Was er vroeger nog sprake van meerdere dopinglijsten, sinds 2003 bestaat er wereldwijd maar één dopinglijst: dé WADA-dopinglijst.
De Dopingautoriteit maakt een letterlijke vertaling van de dopinglijst, stelt bovendien een uitgebreide lijst op van verboden stoffen én een lijst van veel gebruikte toegestane geneesmiddelen. Alle drie de lijsten zijn op de website van de Dopingautoriteit te vinden. De lijsten worden ieder jaar aan topsporters, sportartsen, sportbonden en anderen bekendgemaakt.
Wanneer komt een stof of methode op de dopinglijst?
Een stof of methode kan op de dopinglijst worden geplaatst indien deze aan minimaal twee van de volgende drie criteria voldoet:
1.      (mogelijk) prestatiebevorderend;
2.      (mogelijk) schadelijk voor de gezondheid;
3.      in strijd met de ‘Spirit of Sport’.
Met ‘Spirit of Sport’ worden de normen en waarden van de sport bedoeld, zoals Fair Play.

Wat voor stoffen en methoden staan er op de dopinglijst?
De middelen en methoden die op de dopinglijst staan, kunnen ook vaak in de geneeskunde worden toegepast. Zo is bloeddoping een verboden methode, maar bij extreem bloedverlies bij een ongeluk is het geven van een bloedtransfusie van levensbelang. Ook zijn er lichaamseigen stoffen, zoals het mannelijke geslachtshormoon testosteron en afgeleiden daarvan, die als doping kunnen worden gebruikt.
De indeling van de dopinglijst is in eerste instantie misschien niet altijd even logisch. Zo vormen glucocorticosteroïden een aparte groep, terwijl deze stoffen ook tot de hormonen kunnen worden gerekend. De indeling is namelijk historisch bepaald en niet gebaseerd op een medisch-biologische indeling van stoffen en methoden. De kans dat voedingsmiddelen doping bevatten is te verwaarlozen.

Hoe zit het dan met voedingssupplementen?
Voedingsupplementen, zoals eiwitpreparaten, vitamines en mineralen, die in Nederland worden verkocht zijn geen doping. In het buitenland kunnen dopinggeduide stoffen zoals DHEA, soms wel als voedingssupplement worden verkocht.
Voedingssupplementen kunnen verontreinigd zijn met doping. Dat komt omdat er bij de productie van voedingssupplementen minder strenge eisen worden gesteld aan hygiëne dan bij geneesmiddelen. In fabrieken waar voedingssupplementen worden gemaakt, worden soms ook dopinggeduide stoffen verwerkt. Soms kan een grondstof van een voedingssupplement verontreinigd zijn met een dopinggeduide stof, of de gebruikte apparatuur is niet goed gereinigd nadat er een dopinggeduide stof is verwerkt. Wanneer dit het geval is, zal het voedingssupplement dus verontreinigd worden met het dopinggeduide middel. Hoewel het om kleine hoeveelheden gaat loopt een sporter wel het risico dat het middel bij de dopingcontrole wordt gevonden.

 
 
Voedingssupplementen die voldoen aan NZVT zijn het veiligst

Kan een sporter dan nog wel gebruik maken van voedingssupplementen?
Dat kan wel, maar hij/zij moet erop letten dat hij/zij dan een voedingssupplement kiest dat getest is op de aanwezigheid van doping. In Nederland kan een sporter nagaan of een voedingssupplement voldoet aan de eisen van de Nederlands Zekerheidssysteem Voedingssupplementen Topsport, ofwel het NZVT.
Producenten van supplementen kunnen hun producten per partij, of productie-eenheid, ook wel batch genoemd, aanbieden om te laten onderzoeken op de aanwezigheid van dopinggeduide stoffen. Wanneer uit het onderzoek blijkt dat het aangeboden product geen dopinggeduide stoffen bevat, wordt de batch van dit product op de NZVT-lijst geplaatst. Sporters kunnen aan de hand van de combinatie van productnaam en batchnummer op de NZVT-lijst controleren of het product aan de NZVT-norm voldoet.

De dopingwaaier
Sinds jaar en dag is de dopingwaaier één van de belangrijkste instrumenten in de voorlichting aan sporters over hun rechten en plichten op het gebied van dopingcontroles. De informatie in de dopingwaaier is van groot belang om er voor te zorgen dat zowel bedoelde als onbedoelde overtredingen van het dopingreglement (bijvoorbeeld het vergeten aan te vragen van dispensaties, het gebruik van vervuilde voedingssupplementen of het niet (correct) aanleveren van whereaboutsinformatie) worden voorkomen.
De voornaamste wijziging voor 2010 betreft een versoepeling van de regels voor het gebruik van salbutamol en salmeterol (per inhalatie) tegen astma. Hiervoor geldt vanaf 1 januari 2010 een meldingsplicht. Voor de overige bèta-2 agonisten dient wel een dispensatie aangevraagd te worden. Deze regels staan in de dopingwaaier 2010 verder toegelicht. 
Alle sporters in Nederland met een A-, B- of High Potential status krijgen de waaier door de Dopingautoriteit toegestuurd. Daarnaast ontvangen alle sportbonden een oplage die zij naar eigen inzicht kunnen verspreiden onder topcoaches, (bonds-)artsen, begeleiders en sporters die ook in aanmerking kunnen komen voor dopingcontroles.

Natuurlijk kan de waaier ook besteld worden bij de Dopingautoriteit: door overmaking van € 5,- op bankrekeningnummer 55.18.54.383 t.n.v. Dopingautoriteit, Capelle a/d IJssel, onder vermelding van bestelnummer 100. Na storting van het totale bedrag wordt de bestelde informatie opgestuurd.

Dopinglijst 201112 oktober 2010
 
Recent heeft WADA de nieuwe dopinglijst gepubliceerd zoals die per 1 januari 2011 van kracht zal worden. Een Nederlandse vertaling zal uiterlijk op 1 januari beschikbaar zijn, evenals (zoals elk jaar) een nieuwe lijst met veel gebruikte toegestane geneesmiddelen en een uitgebreide verboden stoffenlijst. Een belangrijke verandering is dat de meldingsplicht voor bepaalde medicijnen en methoden komt te vervallen.

Jaarlijkse wijzigingen
Elk jaar voor 1 oktober wordt de nieuwe dopinglijst door WADA gepubliceerd. Die lijst wordt dan op 1 januari van het volgende jaar van kracht. Ook dit jaar is er weer een aantal wijzigingen in de lijst. Het grootste deel van de veranderingen is betrekkelijk klein, van gewijzigde naamgeving van stoffen tot een verbeterde uitleg bij sommige groepen. Maar ook dit jaar is er weer een aantal belangrijke wijzigingen die de nodige consequenties zullen hebben.

Meldingsplicht vervalt
Per 1 januari 2011 vervalt de meldingsplicht (“Declaration of Use”). Dit houdt in dat praktisch gezien de bèta-2 agonisten salbutamol en salmeterol niet langer zijn verboden. Voor de overige beta-2 agonisten moet overigens nog wel dispensatie worden aangevraagd.
Het gebruik van glucocorticosteroïden bij auriculaire (m.b.t. het oor), buccale (m.b.t. de wang), dermatologische (op de huid), gingivale (m.b.t. het tandvlees), nasale (in de neus), oculaire (op het oog) en peri-anale (rondom de anus) aandoeningen en intra- en peri-articulair (in en om het gewricht), peritendineus (rond of in de pees), epiduraal, intradermaal (in de huid zelf) toedieningen en inhalatie zijn vanaf 1 januari zonder meer toegestaan.
Glucocorticosteroïden zijn alleen nog verboden wanneer oraal, intraveneus, intramusculair of rectaal toegediend. In die gevallen zal nog steeds een dispensatie moeten worden aangevraagd.
Meer over het aanvragen van een dispensatie is te vinden op www.dopingautoriteit.nl/GDS.

Stoffen in ontwikkeling ook verboden
Er is een paragraaf S0 (Non-Approved Substances) aan de dopinglijst toegevoegd, waardoor alle nog niet goedgekeurde medicijnen, zoals bijvoorbeeld geneesmiddelen in de klinische testfase, verboden zijn. Zo kan WADA dus ook optreden tegen sporters die stoffen gebruiken die nog niet zijn geregistreerd, maar al wel op de zwarte markt verkrijgbaar zijn.

Goed nieuws over  PRP en geranamine
de Dopingautoriteit namens Nederland aan WADA heeft gedaan zijn er ook twee verbeteringen in de lijst doorgevoerd.
• Het verbod op het gebruik van Plaatjesrijk Plasma (PRP) is opgeheven. De toepassing van PRP in en rondom pezen en in spieren (intramusculair) is per 1 januari 2011 toegestaan.
• Methylhexanamine (ook wel bekend als geranamine en dimethylpentylamine) wordt per 1 januari 2011 gezien als een “specifieke stof”. Hierdoor is het mogelijk om bij het vaststellen van de strafmaat voor deze stof rekening te houden met de omstandigheden van de sporter. In de praktijk komt het er op neer dat een sporter niet langer standaard een schorsing van twee jaar krijgt. Toch blijft waakzaamheid voor legale en illegale voedingssupplementen die deze stof (kunnen) bevatten geboden. Meer over methylhexanamine is HIER te lezen.


Ogenblik a.u.b. ...